Portal dla kobiet

Stosunkowo niewiele substancji przenika od matki do płodu. Tlen i składniki pokarmowe muszą oczywiście przedostać się przez łożysko, poza tym niektóre przeciwciała matki także przechodzą z jednego układu krwionośnego do drugiego, zabezpieczając w ten sposób płód przed niektórymi chorobami. Hormony, mające znacznie większe cząsteczki, nie są w stanie przeniknąć tą drogą; gdyby tak się stało, wyrządziłyby poważne szkody dziecku. Niestety, inne szkodliwe związki chemiczne, łącznie z alkoholem, mogą przedostać się przez łożysko, więc dziecko matki alkoholiczki lub narkomanki może urodzić się chore lub uzależnione od tej samej substancji co matka. Do ukończenia dwudziestego ósmego tygodnia pozostałe części ciała płodu osiągają ten sam poziom rozwoju co głowa, a nogi robią się dłuższe od rąk. Mięśnie są już w pełni rozwinięte, a dziecko urodzone w tym okresie ma piętnaście procent szans na przetrwanie. Natomiast szanse przetrwania 36-tygodniowego dziecka wynoszą już dziewięćdziesiąt procent, ponieważ wtedy płuca czytaj dalej

Poza funkcją transportowania różnych substancji pomiędzy płodem a matką, łożysko ma jeszcze inne ważne zadanie: produkuje hormony umożliwiające matce donosić i urodzić dziecko. Na przykład produkuje duże ilości estrogenu, zapobiegającego dojrzewaniu następnych komórek jajowych i wystąpieniu owulacji. Progesteron, hormon zmiękczający i chroniący gładką tkankę mięśniową, pomaga embrionowi zagnieździć się w macicy i rozluźnia mięśnie macicy i żołądka, by zrobić miejsce dla płodu. Hormony produkowane przez łożysko powodują także przyspieszenie pracy serca i wzrost tempa pracy nerek. Również matka otrzymuje pewne hormony od płodu. Przygotowują one jej piersi do karmienia dziecka po urodzeniu. czytaj dalej

Rosnący płód jest zanurzony w płynie owodniowym, który podtrzymuje go i chroni przed wstrząsami i zmianami temperatury zachodzącymi na zewnątrz. Część tego płynu pochodzi z łożyska i macicy, ale większość dostała się tu z krwi samego płodu, przez płuca i nerki. Płyn ten znajduje się w środku podwójnej błony, która tworzy się wokół embriona na wczesnym etapie jego rozwoju. Podczas trzeciego miesiąca ciąży płód zaczyna połykać trochę płynu owodniowego, a w późniejszych okresach ciąży ilość połykanego płynu może dochodzić nawet do pół litra dziennie. Nikt dokładnie nie wie, dlaczego płód połyka płyn owodniowy, ale naukowcy sugerują, że jest to po prostu ćwiczenie połykania, czynności niezbędnej w życiu po porodzie. Są dowody sugerujące, że płód ćwiczy wiele innych rodzajów zachowania, jak oddychanie i ssanie. Istnieją także dowody, że narządy zmysłów, zwłaszcza dotyku i słuchu, odgrywają pewną rolę w życiu rozwijającego się płodu. Słyszy on bicie serca matki, jej głos, a nawet pewne dźwięki czytaj dalej

W ósmym tygodniu płód zwiększa długość o około 1,5 milimetra dziennie, w dwunastym tygodniu mierzy około dziewięciu centymetrów. Po czternastym tygodniu tempo wzrostu jest coraz większe, gdyż łożysko jest już w pełni uformowane, i w dwudziestym tygodniu płód ma około dwudziestu pięciu centymetrów długości. Przy urodzeniu, około dwudziestu tygodni później, średnia długość dziecka wynosi około pięćdziesięciu centymetrów. Tymczasem wzrost wagi nie przebiega w takim samym tempie. Do około dwudziestego ósmego tygodnia ciąży płód jest chudy i kościsty. Dopiero wtedy tuż pod skórą zaczyna odkładać się biała tkanka tłuszczowa i płód zaczyna znacząco przybierać na wadze. Podczas kilku ostatnich tygodni ciąży w pewnych miejscach górnej części ciała odkłada się inny rodzaj tkanki tłuszczowej, zwanej brunatną tkanką tłuszczową. Przy porodzie większość niemowląt waży mniej więcej trzy kilogramy. W około dwudziestym tygodniu ciało płodu pokrywa się meszkiem, zwanym lanugo. Ten meszek wypada krótko przed lub po czytaj dalej

Rosnący płód wykorzystuje tlen i inne związki chemiczne dostarczane przez matkę za pośred­nictwem łożyska. Jednakże ponieważ w układzie krwionośnym płodu występują opisane „skróty”, system tętnic i system żył nie są tak dobrze rozdzielone, jak u człowieka po narodzeniu. W rezultacie krew utlenowana miesza się z krwią odtlenowaną, więc cały układ nie pracuje tak wydajnie, jak u narodzonego dziecka. Na przykład po prawej stronie serca utlenowa­na krew z łożyska miesza się z krwią odtlenowa­ną wracającą z głowy, po czym zmieszana krew przechodzi przez dwa skróty na lewą stronę ukła­du. Z tego względu krew płynąca do głowy i do reszty organizmu transportuje mniej tlenu, niż teoretycznie mogłaby. Krew opuszcza lewą stronę organizmu przez główną tętnicę, czyli aortę. Pierwsze tętnice od­chodzące od aorty to te, które prowadzą do głowy i górnej części ciała. Naczynia te odgałęziają się, zanim przewód tętniczy połączy się z aortą, tak więc głowa i górna część ciała otrzymują teraz lepiej czytaj dalej

W ósmym tygodniu organizm zarodka posiada już system transportujący krew wokół organizmu w do rozwijających się narządów. Niemniej jednak zadania, jakie ma do wykonania układ krwionośny zarodka, różnią się nieco od zadań, jakie będą przez niego wykonywane po przyjściu dziecka na świat. Kiedy nowy człowiek przebywa jeszcze w łonie matki, jego płuca nie spełniają żadnej funkcji. Tlen jest dostarczany od matki przez łożysko i pępowinę. Jednakże tuż po porodzie pępowina zostaje odcięta. W tej chwili reakcja odruchowa sprawia, że zaczynają działać mechanizmy oddechowe i dziecko po raz pierwszy nabiera powietrza do płuc. Jednocześnie układ krwionośny musi gwałtownie dostosować się do całkowicie nowego źródła utlenowanej krwi. Tak raptowna zmiana w sposobie pobierania tlenu jest możliwa dzięki obecności trzech małych przewodów krążeniowych w organizmie zarodka. Umożliwiają one, by utlenowana krew od matki przechodziła bezpośrednio przez najważniejsze narządy dziecka, z pominięciem płuc i wątroby, która także odgrywa czytaj dalej