Portal dla kobiet

Niektórzy specjaliści uznają opóźnienie neurorozwojowe za przyczynę dysleksji i zaburzeń koncentracji, jak również wielu innych problemów z nauką. Teoria wyjaśniająca występowanie tego zjawiska wskazuje na pewne pierwotne odruchy kontrolowane przez układ nerwowy. Pojawiają się one tuż po narodzeniu. Jeśli rozwój dziecka przebiega prawidłowo, pierwotne odruchy przestają być potrzebne, zostają stłumione na pewnym etapie rozwoju i zastąpione przez inne, wyższe procesy nerwowe. Jednakże niekiedy nie dochodzi do stłumienia tych pierwotnych odruchów, a wtedy mogą one hamować wykonywanie innych funkcji. Przykładem takiego odruchu może być automatyczna reakcja pojawiająca się w pierwszych kilku miesiącach życia, a polegająca na wodzeniu wzrokiem za poruszającym się przedmiotem. Zazwyczaj odruch ten zanika najpóźniej przed ukończeniem pierwszego roku życia. Jeśli natomiast utrzymuje się przez następne kilka lat, mówi się, że dziecko jest „przywiązane do bodźca”. Konsekwencją jest skłonność do dekoncentracji, na przykład czytaj dalej

Termin „dysleksja” pochodzi od greckiego słowa oznaczającego „trudności ze słowami”. Dyslektycy nie są w stanie prawidłowo przetwarzać informacji językowych i symbolicznych, czego najlepszym przykładem są trudności w odkodowaniu sensu słów i symboli. Podobnie jak dwa inne zaburzenia opisywane w niniejszym artykule, dysleksja nie ma żadnego związku z inteligencją, a także nie wynika ona z kultur, ani przynależności danego dziecka do określonej klasy społecznej czy grupy społeczno-ekonomicznej. Dysleksja zdaje się być w większym stopniu związana z różnicami w strukturze i organizacji mózgu. U niektórych dyslektyków stwierdzono na przykład wyjątkową symetryczność prawej i lewej półkuli mózgowej. Przyczyny dysleksji nie są do końca poznane, wiadomo jednak, że w niektórych przypadkach choroba jest dziedziczna i że występuje około cztery razy częściej u chłopców niż u dziewczynek. Objawy dysleksji są różne, ale zwykle polegają na trudnościach w podziale słów na dźwięki (fonetyka), rozpoznawaniu rymujących się czytaj dalej

Tomografia pozytronowa (PET), która pozwala uzyskać kolorowe zdjęcia obrazujące pracę mózgu, dostarczyła najdokładniejszych informacji na temat przebiegu procesu mowy. Okazuje się, że jąkanie występuje u osób, u których stwierdzono niski poziom aktywności dwóch części mózguodpowiedzialnych za mowę: obszaru Broca i ciała prążkowanego. U jąkających się obserwuje się wysoki poziom dopaminy, związku neurochemicz-nego regulującego pracę ciała prążkowanego. Na związek pomiędzy dopaminą a jąkaniem wskazywano jeszcze przed wynalezieniem tomografów pozy tronowych. W latach 70. osoby jąkające się otrzymały blokery receptorów dopaminy, na przykład haloperidol, który tłumi aktywność neurochemiczną w mózgu. Jednakże uczestnicy badania twierdzili, że czuli się „jak roboty”. W ostatnich latach naukowcy pracują nad nowymi lekami, risperidonem i otanzapiną, które blokują aktywność dopaminy nawet o 50 procent. Choć skutki uboczne tych środków wydają się być stosunkowo niewielkie, u chorych zaobserwowano uczucie zmęczenia i czytaj dalej

Chociaż nie ustalono przyczyn jąkania, lekarze posiadają dość szeroką wiedzę na temat leczenia tej dolegliwości. Wymyślono skuteczne terapie, które pomagają jąkającym się osobom mówić płynnie i spontanicznie pomimo swojej wady. Terapia polega na ćwiczeniu aparatu wykonawczego mowy, a szczególnie automatyzmów ruchowych, których wyrobienie jest niezbędne do uzyskania płynności wymowy. Gimnastyka mięśni oddechowych także bywa bardzo skuteczna. Jak wiadomo, u dzieci dolegliwość mija często samorzutnie. Niestety, nawroty jąkania zdarzają się powszechnie, nawet po wielu terapiach. Można ich uniknąć wykonując ćwiczenia nie tylko ze specjalistą, ale i w domu. Dzieci, które jąkają się, nawet najmłodsze, powinny znajdować się pod stałą opieką doświadczonego logopedy. czytaj dalej

Dawniej uważano, że jeśli rodzice przywiązują zbytnią wagę do wymowy dziecka, staje się ono nerwowe i zaczyna się jąkać, jednak ten pogląd został obecnie odrzucony. W roku 1928 zwolenniczka teorii Freuda Isador Coriat sugerowała, że jąkanie ma swoje źródło w niezaspokojonych potrzebach erotycznych, zwłaszcza związanych z seksem oralnym. Dwadzieścia lat później Otto Fenichel twierdził w swojej książce Psychoanalityczna teoria nerwic, że jąkanie ma związek z sadystycznymi skłonnościami u cierpiącego na tę dolegliwość. Tego rodzaju hipotezy nie zostały jednak poparte żadnymi logicznymi dowodami. Większość współczesnych naukowców wyznaje pogląd, że jąkanie jest objawem wad w procesach neurologicznych, które powstały podczas porodu, są skutkiem chorób lub urazów psychicznych. Niektórzy specjaliści twierdzą, że jąkanie jest związane z innymi zaburzeniami w funkcjonowaniu mózgu, między innymi z nadpobudliwością i trudnościami w koncentracji, trudnościami w nauce i problemami z opanowaniem języka. Powszechnie uważa się, czytaj dalej

Część jąkających się osób odczuwa głębokie zahamowania z powodu swojej wady. Wybierają wtedy one taki zawód, który nie wymaga publicznego występowania i porzucają jednocześnie swoje marzenia o pracy na przykład w charakterze nauczyciela, dziennikarza czy prawnika. Wiele z nich wypracowuje własne metody wyeliminowania albo zredukowania tego zjawiska. Przemawiają w rytm gwałtownych ruchów ciała, starają się ukryć krępującą wadę wyszukując inne słowa od tych, które sprawiają im trudność, albo udają, że przerwa w mówieniu to po prostu czas na zastanowienie się nad tym, co chcą powiedzieć. Po upływie pewnego czasu trudno jest uniknąć tych gestów, którym nieraz towarzyszy wielki wysiłek i napięcie. Niekiedy tak perfekcyjnie opanowują umiejętność unikania wyrazów sprawiających problemy, że nie tylko koledzy w pracy, ale i członkowie najbliższej rodziny nie zdają sobie sprawy z istnienia kłopotów z wymową. Niestety, nawet osoby z powodzeniem ukrywające fakt jąkania znajdują się pod wpływem lęku i napięcia w oczekiwaniu na czytaj dalej

Choć nikt nie jest w stanie stwierdzić, czy fakt ten ma jakiekolwiek znaczenie statystyczne, czy świadczy tylko o braku szczęścia, leworęczni od niepamiętnych czasów nie byli mile widziani przez społeczeństwo. Historia opowiada o wielu przypadkach prześladowań ludzi, którzy wolą posługiwać się lewą ręką. Silne uprzedzenia społeczne najprawdopodobniej skłoniły wiele osób leworęcznych do posługiwania się ręką prawą. W średniowieczu niektórzy chrześcijanie uznawali leworęcznych za sługi diabła. Nawet w dzisiejszych czasach zmusza się czasem dzieci z natury leworęczne do posługiwania się mniej sprawną ręką. czytaj dalej

Według jednej z teorii próbujących wyjaśnić przyczyny leworęczności nadmiar testosteronu (hormonu męskiego) w rozwijającym się płodzie zwalnia tempo wzrostu lewej półkuli. Stąd u dzieci, u których wystąpiło to zjawisko, częściej dominuje prawa półkula, i w rezultacie są one leworęczne (oczywiście z wyjątkiem przypadków, gdy dana półkula reguluje pracę „swojej” części ciała). Teoria ta byłaby także trafnym wytłumaczeniem, dlaczego spotyka się więcej leworęcznych mężczyzn niż kobiet. Nie ulega wątpliwości, że płody płci męskiej zawierają więcej testosteronu niż płody płci żeńskiej. Niektórzy naukowcy uważają, że leworęczność może być spowodowana przez niedostateczne utlenowanie mózgu płodu lub pojawiać się wskutek komplikacji podczas porodu. Ta teoria znalazła wielu zwolenników, gdyż, jak stwierdzono osoby leworęczne przyszły na świat właśnie w takich okolicznościach . Ciąże bliźniacze często kończą się trudnym porodem, a wśród bliźniaków także jest wielu leworęcznych (około 20%). czytaj dalej

Funkcjonowanie mózgu nie zostało jeszcze dobrze poznane, ale uważa się, że procesy wizualne, przestrzenne i intuicyjne są podporządkowane prawej półkuli mózgowej, podczas gdy lewa półkula jest odpowiedzialna za zdolności językowe i logiczne myślenie. Fakt ten niekoniecznie oznacza, że leworęczni, u których dominuje prawa półkula, muszą być lepsi w przedmiotach plastycznych lub że praworęczni mają na przykład zdolności językowe. Dzieje się tak dlatego, że w praktyce obie półkule muszą współpracować w celu wykonania dowolnego zadania. Nawet jeśli jedna półkula została uszkodzona w wyniku wypadku czy choroby i nie funkcjonuje prawidłowo, człowiek może nauczyć się wykonywania różnych czynności przy użyciu drugiej, zdrowej półkuli. Trzeba wspomnieć o tym, że lewą ręką posługiwało się wielu architektów i wielkich artystów (Leonardo da Vinci, Albrecht Durer, M. C. Escher i Pablo Picasso). Chociaż układ nerwowy ma taką strukturę, że lewa półkula zwykle jest dominująca i lepiej rozwinięta, czasami zdarza się, że mózg czytaj dalej

Szkoły starają się wypracować sposoby zwalczania agresji. Najbardziej efektywne metody są wynikiem dyskusji nauczycieli i uczniów. Dość skutecznym sposobem jest mianowanie godnego zaufania kolegi na stanowisko opiekuna młodszych dzieci, które mogą szukać u niego pomocy. Jeśli podejmowane próby zwalczania agresji mają okazać się skuteczne, muszą zostać zaakceptowane zarówno przez dorosłych, jak i dzieci, ponieważ współpraca między nimi jest niezbędna. Poszukiwanie skutecznych rozwiązań nie jest możliwe bez dogłębnego zbadania istoty i rozmiarów negatywnego zjawiska. Trzeba także sprawdzić, czy problem agresji w szkole rzeczywiście aktualnie istnieje. Niektórzy eksperci radzą wyłożyć, w dostępnym dla wszystkich miejscu, ankietę, której wyniki zostaną poddane otwartej dyskusji i pomogą zaplanować politykę szkoły. Podobne metody znalezienia rozwiązania problemu agresji mają zastosowanie w miejscu pracy. Jeśli chodzi o dorosłych, zaleca się także skierowa-I nie ofiar agresji do specjalistów zajmujących się o problemami czytaj dalej