Portret psychologiczny

Agresywne jednostki to osoby w gruncie rzeczy słabe, o niskim poczuciu własnej wartości, które kryją swoją słabość za agresywnym albo wyniosłym zachowaniem. Stosowane przez nie metody bywają bardzo perfidne. Potrafią zręcznie manipulować swoją ofiarą. Właściwie nie cieszą się ogólną sympatią, ale znajdują przyjaciół wśród tych, którzy sami obawiają się ataku i w ten sposób bronią swojej pozycji. Klasycznym przykładem prześladowcy jest hałaśliwy, agresywny chłopak, który kupuje przyjaźń innych swoimi łaskami i groźbami, skupia wokół siebie „gang” i wybiera na ofiary dzieci nie potrafiące się bronić. Agresorzy czerpią satysfakcję z demonstracji siły, która pozwala im poczuć złudną wiarę w swoje własne zdolności. Osiągnięty sukces zachęca ich do kontynuacji takiego zachowania po wkroczeniu w świat dorosłych: w pracy tendencję do agresji najczęściej przejawiają ci, którzy prześladowali rówieśników jako dzieci. Podobnie zdaje się, że ofiarami agresji w miejscu pracy są zwykle te osoby, na których czytaj dalej

Agresja w miejscu pracy

Agresywne zachowanie w miejscu pracy zdarza się zbyt często, by można to zjawisko zignorować. Zazwyczaj przybiera ono formę zastraszania albo upokarzania w obecności osób trzecich. Osoby atakowane są przeważnie lubiane i dobrze wykonują swoją pracę, ale obawiają się utraty swojej pozycji lub zwolnienia. W takiej sytuacji nie są w stanie odpowiednio zareagować na pojawiający się problem. Trudne, skrywane w sobie przeżycia mogą spowodować stres, frustrację, depresję, a w rezultacie nawet doprowadzić do samobójstwa. Targnięcie się na własne życie jest najbardziej prawdopodobne wtedy, gdy obiekt agresji przejawia tendencje do wyolbrzymiania problemów.Wydaje się, że ofiary agresji w miejscu pracy mają kilka cech wspólnych. Najczęściej w sposób oczywisty różnią się od swojego prześladowcy. Przykładowo mogą mieć inny kolor skóry, inną narodowość, mówić z odmiennym akcentem, mieć wyraźną nadwagę czy być osobą ułomną. Ofiary agresji są często osobami inteligentnymi, kreatywnymi i uczuciowymi, którym jednak brakuje pewności czytaj dalej

Agresywne zachowanie w szkole

W dzieciństwie agresja wobec młodszych to najczęściej stosowanie przemocy fizycznej, groźby, niszczenie książek, ubrań i innych rzeczy osobistych, a także znęcanie się psychiczne nad wybraną ofiarą, wymuszanie pieniędzy oraz przezwiska. Dzieci niechętnie opowiadają dorosłym o tego rodzaju przeżyciach. Często boją się, że nie zostaną potraktowane poważnie, lub że dorośli nie będą w stanie im pomóc. Reakcją rodziców czy opiekunów są często stwierdzenia: „Musisz sam dać sobie radę”, „Po prostu nie zwracaj na to uwagi”, albo „Jeśli on ciebie uderzy, oddaj mu”. Dzieci doskonale pamiętają, że ich rodzeństwo lub koledzy, przeżywający podobne problemy, nie otrzymali pomocy ze strony nauczycieli czy rodziców. Z badań przeprowadzonych w Szkocji pod koniec lat 80. wynika, że połowa dzieci będących ofiarami agresji ze strony rówieśników nikomu nie powiedziała o swoich kłopotach. 43 procent z tych, które zdecydowały się szukać pomocy, poskarżyło się swoim rodzicom, a 31 procent – nauczycielowi. W czytaj dalej

Jak postępować

Jeśli staniesz się ofiarą molestowania seksualnego, nie musisz biernie cierpieć, a im szybciej zaczniesz działać, tym większą masz szansę na pomyślne załatwienie sprawy. Szybka reakcja będzie miała pierwszorzędne znaczenie wtedy, gdy nagabywana osoba zdecyduje się złożyć oficjalną skargę. Kiedy po raz pierwszy zauważysz, że ktoś odnosi się do ciebie w sposób, który ci nie odpowiada, powiedz natrętowi, że jego zainteresowanie nie jest mile widziane i nie życzysz sobie, by się powtórzyło. Czasem to wystarczy, by zniechęcić osobę molestującą. Porozmawiaj z przyjazną osobą albo godnym zaufania kolegą z pracy. Być może okaże się, że inni pracownicy borykają się z podobnymi problemami. Rozmowa może przynieść skutek przy kolejnych starciach z prześladowcą. Zwróć uwagę, by twoje zachowanie było bez zarzutu. Wybieraj strój stosowny do zajmowanej pozycji. Chociaż są kobiety, które stanowczo bronią swojego prawa do ubierania się w stylu uznawanym przez innych za prowokacyjny, w przypadkach molestowania seksualnego sposób czytaj dalej

Stosunek społeczeństwa

Niektórzy uważają, że zachowanie noszące cechy molestowania seksualnego jest nierozerwalnie związane ze specyfiką stosunków między kobietami i mężczyznami w miejscu pracy. Rzeczywiście prawdą jest, że niektóre formy, jakie przybiera to zjawisko, są nie tylko bardzo subtelne, ale w dodatku we wczesnych stadiach zdradzają podobieństwo do normalnych, powszechnie akceptowanych wzorów zachowań ukierunkowanych na zapoczątkowanie związku uczuciowego i erotycznego. W konsekwencji ofiary molestowania mają trudności z przekonaniem znajomych i przyjaciół, że ich życie stało się nie do zniesienia w rezultacie zalotów osoby płci przeciwnej. Tymczasem jedną z różnic pomiędzy zalotami a molestowaniem jest fakt, że ta ostatnia forma zachowania jest postrzegana jako wymuszona i obraźliwa. Wiele kobiet nie mówi nikomu o tym, że są molestowane, ponieważ obawiają się konsekwencji takiego kroku. Boją się utraty pracy albo stanowiska, oskarżenia o to, że psują atmosferę w pracy, że chcą zwrócić na siebie uwagę albo manipulować innymi ludźmi. czytaj dalej

Z pozycji władzy

Molestowanie seksualne jest bezpośrednio związane z pozycją władzy. Oznacza to, że warunkiem wystąpienia tego zjawiska jest różnica stanowisk zajmowanych przez osobę molestującą i molestowaną. Na przykład ludzie pełniący kierownicze lub odpowiedzialne funkcje w przedsiębiorstwach, armii, instytucjach wyznaniowych lub oświatowych mają władzę nad swoimi podwładnymi, m.in. uczniami. Władza taka jest niezbędna do skutecznego zarządzania, organizowania pracy, instruowania i/lub nauczania. Molestowanie seksualne to w gruncie rzeczy nadużycie tej władzy. Molestowanie seksualne kolegi czy koleżanki w pracy, znajdujących się na podobnym szczeblu hierarchii zawodowej, wynika z wykorzystania innej formy dominacji, jaką daje na przykład silniejszy charakter. I tutaj, jak zwykle przed podjęciem agresywnych działań, osoba napastująca uznaje osobę molestowaną za słabszą pod pewnymi względami od siebie. W przypadku kobiety molestowanej seksualnie może chodzić po prostu o samą jej płeć, w przekonaniu, że przedstawicielce słabszej płci trzeba czytaj dalej

Ludzie starsi

Dyskryminacja osób starszych ma miejsce wtedy, kiedy ocenia się ludzi ze względu na wiek. Badania dowodzą, że znaczna większość firm preferuje pracowników poniżej 35 a nawet 25 roku życia. W efekcie ludzie starsi, a zwłaszcza starsze kobiety, nie mogą skorzystać z wielu ofert pracy, i mają ograniczone możliwości zatrudnienia. Takie praktyki sprawiają, że wielu pracowników wykwalifikowanych zostaje zmuszonych do podejmowania zajęć nie wymagających kwalifikacji. Często zdarza się też, że pracodawcy skłonni są powierzać starszym ludziom jedynie zadania nie wymagające odpowiedzialności, a raczej polegające na mechanicznym powtarzaniu wyuczonych czynności. Nie satysfakcjonuje też nakłanianie starszych osób do pracy w niepełnym wymiarze godzin, ponieważ proponowane warunki są wówczas gorsze. Starsi pracownicy często są zmuszani do przejścia na wcześniejszą emeryturę. Są kraje, w których dyskryminacja osób starszych została już uznana za nielegalną. Należą do nich między innymi Kanada, Francja, Niemcy, Nowa Zelandia i USA. W tych czytaj dalej

Nosiciele wirusa HIV

W przyszłości można oczekiwać, że prawo do równouprawnienia będą mieli także nosiciele wirusa HIV i chorzy na AIDS. Jak dotąd przypadki prześladowania tej grupy osób w miejscu pracy są bardzo powszechne, a ich celem jest doprowadzenie do zwolnienia lub rezygnacji. Wiele firm zmusza swoich pracowników do poddawania się testom na nosicielstwo, a wyniki testu często wpływają na decyzję o zatrudnieniu. Właściwie zasady równouprawnienia pracowników w bardzo małym stopniu biorą pod uwagę sytuację nosicieli wirusa HIV i chorych na AIDS. czytaj dalej

Niepełnosprawni

Tradycyjnie polityka państwa w stosunku do niepełnosprawnych koncentrowała się na zapewnieniu im zasiłków i pomocy charytatywnej. W rezultacie odsetek bezrobotnych był wśród nich szczególnie wysoki. Zniechęcano ich do podejmowania prób znalezienia pracy, a kiedy już zdecydowali się to uczynić, byli źle traktowani. Wielu pracujących inwalidów wykonuje tylko niskopłatne zajęcia, takie jak sprzątanie i zaopatrzenie. Nie mają wielu możliwości awansu. Praktyki preferujące zatrudnianie niepełnosprawnych sprawiają, że czują się oni gorszymi pracownikami, traktowanymi z nadmierną opiekuńczością. W niektórych krajach, na przykład w USA, pewne zawody zostały zarezerwowane dla niepełnosprawnych. Jednak te stanowiska, na przykład biletera na parkingu samochodowym, tylko utrwalają przekonania, że inwalidzi są w stanie wykonywać jedynie najgorsze, źle wynagradzane zajęcia. Równouprawnienie w stosunku do inwalidów oznacza zachęcanie firm do większej wrażliwości na potrzeby ludzi niepełnosprawnych. Kierownicy i personel firm powinni czytaj dalej

Dyskryminacja rasowa

Murzyni i członkowie grup mniejszościowych spotykają się z powszechną dyskryminacją na gruncie zawodowym. Zazwyczaj zatrudnia się ich na stanowiskach, które najszybciej podlegają redukcjom. Wielu z nich przebywa na zasiłkach dla bezrobotnych. Odsetek bezrobotnych w tych grupach społecznych jest o wiele wyższy niż średni poziom bezrobocia w wielu krajach. Ponadto istnieją dowody na to, że Murzynów dyskryminuje się wyłącznie ze względu na kolor ich skóry, a zatem w miejscu pracy także są narażeni na złe traktowanie. Uzyskanie awansu jest dla nich dużo trudniejsze. Dyskryminacja rasowa oznacza też, że wielu członków tych grup wykonuje często zawody uważane za gorsze, w których wynagrodzenie jest niższe, a groźba zwolnienia większa. Prawodawstwo propagujące równouprawnienie stara się zwalczać przejawy dyskryminacji wymagając od pracodawców kontrolowania środowiska pracy; do obowiązków szefów firm należy przede wszystkim prowadzenie rejestru zatrudnionych członków mniejszości i dbanie o to, by procesy rekrutacji, selekcji, awansu i czytaj dalej